Osiągnięcia

„Są takie czyny w życiu człowieka, które mimo dużych wcześniejszych osiągnięć na różnych płaszczyznach niwelują te osiągnięcia” (wyrok WSA w Warszawie z 29 marca 2007r, VI SA/Wa 172/07*).

- – -

* Cytowane orzeczenie zapadło na gruncie następującego stanu faktycznego i prawnego: Grzegorz K., będąc sędzią Sądu Rejonowego w W., w dniu 29 lipca 2004r bezpośrednio po kolizji drogowej, w której uczestniczył, kierując samochodem osobowym, oddalił się z miejsca kolizji i spożywał alkohol, czym utrudnił czynności związane z ustaleniem okoliczności tejże kolizji drogowej. Śledztwo przeciwko Grzegorzowi K. o czyn z art. 178a § 1 k.k. [tj. kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości – przyp. Quake] zostało umorzone wobec braku dostatecznych dowodów popełnienia przez podejrzanego zarzucanego mu przestępstwa. Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym w W. w orzeczeniu z 13 marca 2006r uznał Grzegorza K. winnym przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył karę dyscyplinarną nagany. Orzeczenie to utrzymał w mocy Sąd Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z 30 sierpnia 2006r (jeszcze przed wydaniem tego orzeczenia Grzegorz K. przestał być sędzią). 28 listopada 2005r Grzegorz K. wystąpił do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z wnioskiem o dokonanie wpisu na listę adwokatów. Uchwałą z dnia 19 października 2006 r. ORA postanowiła wpisać Grzegorza K. na listę adwokatów tej izby. Następnie Minister Sprawiedliwości wydał decyzję z 19 grudnia 2006r, w której sprzeciwił się wpisaniu Grzegorza K. na listę adwokatów. Skarga Grzegorza K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości została oddalona na mocy cytowanego wyroku WSA z 29 marca 2007r.

Biuletyn

Podczas mojego urlopu ukazał się – z pewnym opóźnieniem – biuletyn ze słynnego posiedzenia Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich dotyczącego wyrażenia przez Sejm zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności posła Z. Ziobry (tekst tutaj). Atmosfera panująca podczas posiedzenia komisji spowodowała, że sama czynność odczytywania wniosku prokuratury o wyrażenie przez Sejm zgody na pociągnięcie posła do odpowiedzialności karnej została wyjątkowo skutecznie zagłuszona przez posłów. W biuletynie co chwilą pojawiają się przypisy typu: „hałas na sali”, „krzyki”, „wrzawa”, „hałas powstały z pomieszania wielu głosów”, „sala wrze”, itp. itd. Z wypowiedzi Prokuratora Krajowego Marka Staszaka wygłoszonej pod koniec posiedzenia Komisji można jednak zrekonstruować główne punkty opisywanego wniosku prokuratury.

Po pierwsze – zdaniem prokuratury – posłowi Z. Ziobrze należy postawić zarzut popełnienia przestępstwa z art. 231 § 1 w zbiegu z artykułem 266 § 2 k.k. i w zbiegu z art. 51 ustawy o ochronie danych osobowych. Moim skromnym zdaniem zarzut naruszenia ustawy o ochronie danych osobowych jest w tym wypadku wysoce dyskusyjny: w postanowieniu z 21 listopada 2007r (IV KK 376/06) Sąd Najwyższy stwierdził jasno, że udostępnienie danych osobowych tylko jednej osobie nie wyczerpuje znamion omawianego przestępstwa (przepis mówi bowiem o udostępnieniu danych lub umożliwieniu do nich dostępu „osobom nieupoważnionym”).

Po drugie, w ocenie prokuratury, samo sporne zdarzenie wyglądało następująco: w okresie pomiędzy 29 grudnia 2005 roku, a 24 stycznia 2006 roku (dokładnej daty nie ustalono ale nie budzi wątpliwości prokuratury, że samo zdarzenie miało miejsce) do Ministerstwa Sprawiedliwości został wezwany telefonicznie prokurator Miłoszewski, który wówczas pracował w Wydziale do Spraw Przestępczości Zorganizowanej Prokuratury Apelacyjnej w Krakowie. Był on jednym z referentów tzw. śledztwa paliwowego. Został on zawezwany do gabinetu Ministra Sprawiedliwości wraz z materiałami pochodzącymi z tego śledztwa. Po przyjeździe prokurator Miłoszewski przekazał te materiały ministrowi Ziobrze, który po ich obejrzeniu, zdecydował, że ma się z nim udać gdzieś poza ministerstwo, przy czym nie uzyskał informacji, dokąd mają jechać. W drodze – jak wynika z zeznań prokuratora Miłoszowskiego – obaj panowie na temat tego dokąd jadą nie komunikowali się, albowiem minister Ziobro cały czas rozmawiał przez telefon komórkowy. Podróż skończyła się pod siedzibą Prawa i Sprawiedliwości. Wówczas prokurator Miłoszewski został poinformowany, że te materiały minister Ziobro ma zamiar pokazać J.Kaczyńskiemu, tj. posłowi na Sejm, prezesowi partii i członkowi Rady Bezpieczeństwa Narodowego.

Po trzecie, prokurator krajowy Marek Staszak podkreślił, iż J. Kaczyński nie posiadał w owym czasie tzw. poświadczenia bezpieczeństwa, dającego mu dostęp do informacji niejawnych (na potwierdzenie tej okoliczność uzyskano pisemną informację z ABW). Co istotne: w ocenie prokuratury nawet gdyby poseł J. Kaczyński posiadał poświadczenie bezpieczeństwa, to ten fakt nie przesądzał jeszcze o możliwości udostępnienia mu akt postępowania karnego. Do udostępnienia akt konieczne jest bowiem istnienie związku między przedmiotem śledztwa a zakresem działania podmiotu, który ma uzyskać dostęp do akt. Prokurator Staszak stwierdził wprost: „myślę więc, że jest tu pewien mit wokół tych poświadczeń bezpieczeństwa. One dają co prawda prawo wglądu do informacji niejawnych, ale dają prawo do wglądu do informacji niejawnych tych, które są ze względu na wykonywany zawód, czy stanowisko, konieczne do przekazania takiej osobie. A więc – taka jest moja ocena – nawet, gdyby pan prezes Kaczyński posiadał takie poświadczenie, to też uznalibyśmy udostępnienie mu tych akt za nadużycie”.

Po czwarte, u podstaw wniosku o wyrażenie zgody na uchylenie immunitetu legła analiza ustawy o prokuraturze. W ocenie prokuratury Prokurator Generalny może wykonywać tylko te czynności procesowe, które są dla niego zastrzeżone, czy to w ustawie o prokuraturze, czy w kodeksie postępowania karnego (np. wnosi na przykład kasację w trybie nadzwyczajnym, art. 521 k.p.k.). Zatem uprawnienia Prokuratora Generalnego w zakresie czynności procesowych są enumeratywnie wyliczone. Rozpoznając opisywaną sprawę prokuratura musiała więc znaleźć odpowiedź na następujące pytanie: czy udostępnienie akt w postępowaniu przygotowawczym jakiejkolwiek osobie, to jest czynność procesowa, czy też nie? W ocenie prokuratura Staszaka nie ma co do tego żadnych wątpliwości. Przepisy dotyczące udostępniania akt, a konkretnie art. 156 § 5 kodeksu postępowania karnego, znajduje się w rozdziale 17 (zatytułowanym „Przeglądanie akt i sporządzanie odpisów”). Ten rozdział, znajduje się natomiast w dziale IV kodeksu (zatytułowanym „Czynności Procesowe”). W rezultacie, zdaniem prokuratury, zarówno umieszczenie tego przepisu w odpowiednim dziale i w odpowiednim rozdziale kodeksu postępowania karnego, jak i merytoryczna treść tego przepisu, stanowi ewidentnie o tym, że udostępnienie akt na podstawie art. 156 § 5 Kodeksu postępowania karnego jest czynnością procesową. Z twierdzenia tego wynika zaś zdaniem prokuratury, że Prokurator Generalny nie miał prawa wydać prokuratorowi polecenia udostępnienia akt osobie trzeciej. Dzieje się tak ponieważ art. 10 ustawy o prokuraturze mówi wprost, że zarządzenia, polecenia i wytyczne Prokuratora Generalnego nie mogą dotyczyć treści czynności procesowych.

Po piąte, w ocenie prokuratury art. 156 § 5 Kodeksu postępowania karnego daje możliwość udostępniania akt osobie trzeciej, tj. osobie niebędącej stroną postępowania tylko wówczas, jeżeli istnieje jakiś interes publiczny, bądź przede wszystkim interes postępowania, który by nakazywał tej osobie akta udostępnić. Prokurator Staszak podkreślił, że nie wpłynął żaden wniosek od posła Jarosława Kaczyńskiego, choćby ustny, który by mówił o tym, że chciałby zobaczyć te akta z jakiegoś konkretnego powodu. Nie było więc żadnej możliwości oceny, czy istnieje interes publiczny przemawiający za tym, żeby poseł Jarosław Kaczyński te akta oglądał. Warto w tym miejscu wskazać, ż prokuratura sprawdziła również, czym zajmowała się Rada Bezpieczeństwa Narodowego w tym okresie, kiedy doszło do udostępnienia tych akt. Z ustaleń prokuratury wynika, że miała ona swoje inauguracyjne posiedzenie. Dotyczyło ono kwestii energetycznych, ale jedynie w kontekście legislacyjnym i w kontekście budowy gazoportu. Jej posiedzenie nie dotyczyło zaś przestępstw lub patologii, które byłyby związane z energetyką.

 

Jak więc widać lektura biuletynu z posiedzenia Komisji pozwala w miarę dokładnie poznać treść wniosku prokuratury. I żadna odmowna decyzja tego nie jest w stanie zmienić.

Urlop

Nadeszła w końcu długo oczekiwana chwila – wyjeżdżam na urlop. Wracam za tydzień. Do tego czasu musicie sobie Państwo radzić sami

Odmowa

Dziś mały aneks do niedawnego wpisu dotyczącego wyrażenia zgody na pociągniecie posła do odpowiedzialności karnej. Otóż pod koniec lipca wystąpiłem do Prokuratora Generalnego z wnioskiem o udostępnienie kopii wniosku o wyrażenie zgody na pociągniecie do odpowiedzialności karnej posła Zbigniewa Zbiory. Poniżej kopia decyzji, którą otrzymałem wczoraj.

“Działając na podstawie art. 16 i art. 5 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, póz. 1198 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku Pana (…) z dnia 26 lipca 2008r o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie kopii wniosku Prokuratora Okręgowego w Płocku o wy-rażenie zgody na pociągniecie do odpowiedzialności karnej posła Zbigniewa Zbiory, sporządzonego w sprawie V Ds. 22/08/Sw orzeka się, co następuje: odmawia się udostępnienia informacji publicznej.

UZASADNIENIE

W dniu 26 lipca 2008r Pan (…) skierował do Ministerstwa Sprawiedliwości wniosek o udostępnienie informacji publicznej, żądając przesłania kopii wniosku Prokuratora Okręgowego w Płocku o wyrażenie zgody na pociągniecie do odpowiedzialności karnej posła Zbigniewa Zbiory, sporządzonego w sprawie V Ds. 22/08/Sw.

Z ustaleń dokonanych w Prokuraturze Krajowej wynika, iż wskazane powyżej postępowanie przygotowawcze znajduje się nadal w toku.

W myśl przepisu art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001r o dostępie do informacji publicznej, jeżeli inne ustawy inaczej określają zasady i tryb dostępu do informacji, które mieszczą się w definicji informacji publicznej, to stosuje się przy udostępnianiu tych informacji zasady i tryb przewidziany w tych ustawach.

W przypadkach postępowań przygotowawczych znajdujących się w toku taką ustawą jest ustawa z dnia 6 czerwca 1997r – Kodeks postępowania karnego (Dz. IJ. Nr 89, póz. 555 z późn. zm.), której przepisy określające zasady udostępniania akt sprawy sądowej i akt postępowania przygotowawczego stanowią lex specialis w stosunku do przepisów ogólnych, dotyczących dostępu do informacji publicznej, zawartych w przywołanej powyżej ustawie z dnia 6 września 2001r. Powyższy pogląd prawny wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny, który w orzeczeniu z dnia 8 lutego 2005r w sprawie o sygn. akt OSK 1113/04 stwierdził, iż udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001r o dostępie do informacji publicznej podlegają jedynie akta postępowania przygotowawczego zakończonego umorzeniem, natomiast odmienny tryb dostępu dotyczy spraw będących w toku.

Podkreślić należy, iż zgodnie z treścią art. 156 § 5 Kodeksu postępowania karnego akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępniane innym osobom za zgodą prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie, którym w tym przypadku jest prokurator z Prokuratury Okręgowej w Płocku oraz Prokurator Okręgowy w Płocku, jako autor pisma procesowego w postaci wniosku o uchylenie immunitetu, zawierającego w swej treści szeroki opis ustaleń tego postępowania w oparciu o zeznania przesłuchanych świadków i inne przeprowadzone dowody.

Zauważyć przy tym należy, że powszechnie aprobowany jest przez przedstawicieli doktryny pogląd, że proces karny jest co do zasady jawny na etapie rozprawy głównej, a niejawny na etapie postępowania przygotowawczego. Wiąże się to z koniecznością zapewnienia dyskrecji na najbardziej wrażliwym etapie postępowania karnego, związanego z gromadzeniem i utrwalaniem dowodów. Jest to podyktowane zarówno interesem śledztwa, jak i interesem domniemanego sprawcy przestępstwa. Zasada ta została wzmocniona dodatkowo przepisami Kodeksu karnego, penalizującymi w art. 241 § 1, zachowania polegające na rozpowszechnianiu publicznym wiadomości z postępowania przygotowawczego przed ich ujawnieniem w postępowaniu sądowym. Tym samym dokumenty wytworzone w toku śledztwa prowadzonego w sprawie V Ds. 22/08/Sw Prokuratury Okręgowej w Płocku objęte są tajemnicą postępowania przygotowawczego, która to okoliczność, przy jednoczesnym braku zgody Prokuratora Okręgowego w Płocku, uniemożliwia wydanie wnioskodawcy żądanego dokumentu”.