Pochwała prostoty

Na marginesie dość ciekawego wyroku z 24 czerwca 2008r (SK 16/06) Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę zagadnienie techniki legislacyjnej i sposobu formułowania aktów normatywnych. W końcowejczęści uzasadnienia Trybunał stwierdził, że:

„język aktów prawnych regulujących problematykę zabezpieczenia społecznego jest nadmiernie i niepotrzebnie skomplikowany, a stosowane konstrukcje zdaniowe utrudniają dekodowanie z przepisów norm prawnych. W szczególności ustawodawca, zamiast formułować przepisy “twierdzące” często posługuje się przepisami “podwójnie przeczącymi”. Tymczasem norma tożsama z zawartą w zaskarżonym przepisie “podwójnie przeczącym” (“nie uwzględnia się (…) jeśli postanowienia (…) nie przewidują”), mogłaby zostać wyrażona prościej i jaśniej przepisem “twierdzącym” (…), który mógłby brzmieć np. “Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego uwzględnia się (tylko) składniki wynagrodzenia, których zmniejszanie w okresie pobierania zasiłku przewidują postanowienia układów zbiorowych pracy lub przepisy o wynagradzaniu”. Kwestię tę ustawodawca również winien wziąć w przyszłości pod uwagę, bo sprzeczne z zasadami demokratycznego państwa prawego jest tworzenie prawa tak skomplikowanego, by obywatele nie mogli rozeznać swych praw, a sprzeczne z zasadami Konstytucji działania organów i instytucji państwa pozostawały przez lata niezauważone.”

Niestety, problem nie dotyczy wyłącznie przepisów z zakresu zabezpieczenia społecznego – wystarczy zerknąć np. do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wielokrotne nowelizacje, konieczność każdorazowego badania przepisów przejściowych i „piętrowe” odesłania powodują, że zrozumienie ustaw podatkowych przez przeciętnego obywatela jest praktycznie niemożliwe.  A kiedy słyszę o październikowej rewolucji legislacyjnej to jestem przekonany, że przy takiej ilości (i tempie) wprowadzanych zmian z pewnością pojawią się nowe buble.