Odmowa tylko z uzasadnieniem

RPO uczestniczy w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie skargi konstytucyjnej jednego z sędziów, w odniesieniu do Prezydent ”odmówił powołania” na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego. Przedstawiając Trybunałowi swoje stanowisko (jego treść tutaj) RPO wskazał m.in., że:

„norma zawarta w zaskarżonym przepisie (tj. art. 55 ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych) może i powinna być zbadana pod katem jej zgodności z Konstytucją. Mając na uwadze powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, iż skoro omawiana kompetencja (prerogatywa) Prezydenta do powołania sędziów (określona w art. 179 Konstytucji RP i „uszczegółowiona” w art. 55 § 1 ustawy Prawo o ustroju sadów powszechnych) ma de facto charakter władczy, to standardy demokratycznego państwa prawnego wynikające z art. 2 Konstytucji RP wymagają aby Krajowa Rada Sądownictwa, a także zainteresowani kandydaci na sędziów ubiegający się o powołanie do pełnienia urzędu sędziowskiego dostęp do służby publicznej, czy też awans mogli zapoznać się z motywami uzasadniającymi podjęcie decyzji negatywnej przez Prezydenta. Brak uzasadnienia wydanego przez Prezydenta aktu urzędowego w formie postanowienia w sprawie indywidualnej powoduje, iż u obywateli powstaje stan niepewności i brak zaufania obywateli do państwa. Takie sposób korzystania z prerogatyw rodzi podejrzenie o arbitralność wydanej decyzji, jak również rodzi spekulacje na temat przyczyn jej wydania. W rezultacie kandydaci do pełnienia urzędu sędziowskiego, pomimo spełnienia przesłanek ustawowych do pełnienia funkcji sędziego i uzyskaniu pozytywnej oceny KRS, są nierówno traktowani w swym prawie dostępu do służby publicznej, poprzez brak jasności i przejrzystości procedur działania władzy publicznej, od decyzji której uzależnione jest pełnienie funkcji sędziego. W niniejszej sprawie Prezydentowi przysługuje osobiste uprawnienie do powoływania sędziów. Jeżeli z niego korzysta, po zapoznaniu się z dokumentami, przygotowanymi przez KRS poświadczającymi zdolność i kwalifikacje kandydata do pełnienia funkcji sędziego, powołuje sędziego poprzez obwieszczenie swego postanowienia w Monitorze Polskim. Prerogatywa oznacza więc kompetencje własne Prezydenta, który może z niej skorzystać, ale nie musi. Korzystanie z przysługujących Prezydentowi uprawnień powinno mieć jednak na celu realizację konstytucyjnych zadań wyznaczonych przez art. 126 Konstytucji, stąd też korzystanie z prerogatyw nie powinno nosić cech działania dowolnego i arbitralnego. Z zasady zaufania obywateli do Państwa, wywodzącej się z zasady demokratycznego państwa prawnego oraz konstytucyjnego prawa dostępu do służby publicznej na jednakowych zasadach należy wywieść wymóg, aby o motywach swego rozstrzygnięcia poinformować zainteresowanych, a więc KRS oraz przede wszystkim osoby kandydujące na stanowisko sędziowskie, których praw podmiotowych postanowienie wydane przez Prezydenta w istocie dotyczy. W szczególności zaś należałoby wskazać, z jakich powodów Prezydent nie skorzystał z przysługującej mu prerogatywy. (…) Ujawnienie przyczyn i przesłanek, jakimi kierował się Prezydent RP wydając postanowienie o odmowie powołania kandydata do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim, pomimo pozytywnego w tym przedmiocie wniosku KRS, pozwoliłoby, zgodnie z zasadą zaufania państwa do obywateli, na publiczną ocenę działań organu uprawnionego do powołania na stanowisko sędziowskie. Możliwość oceny przedstawionych przez Prezydenta RP motywów swojego rozstrzygnięcia, w świetle wartości konstytucyjnych na straży których stoi ten organ, jest bowiem wymogiem wynikającym z zasady demokratycznego państwa prawa, w którym przejrzystość działań władz publicznych jest jednym z fundamentów współczesnego konstytucjonalizmu Przedstawione powyżej rozważania wskazują w mojej ocenie na poważne wątpliwości, co do zgodności zaskarżonego przepisu art. 55 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zakresie, w jakim dopuszcza możliwość odmowy powołania przez Prezydenta RP, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, kandydata do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim, bez podania motywów tego rozstrzygnięcia z art. 60 Konstytucji w zw. z art. 2 Konstytucji RP.”

Jest to zatem stanowisko „kompromisowe”, tzn. z jednej strony RPO wskazuje, że Prezydent może odmówić powołania sędziego a z drugiej strony akcentuje, iż odmowa powołania wymaga uzasadnienia. Powstaje jednak pytanie gdzie to uzasadnienie miałoby się znaleźć – czy w postanowieniu publikowanym w Monitorze Polskim? Czy może w jakimś osobnym piśmie kierowanym do KRS i samego zainteresowanego? Poza tym stanowisko RPO nie precyzuje czy w ocenie Rzecznika sędziemu przysługuje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego postanowienia o odmowie powołania.

Odpowiedzi: 14 to “Odmowa tylko z uzasadnieniem”

  1. foma Says:

    Nie tyle kompromisowe, co skłaniające odmawiającego do refleksji. Oczywiście jeśli jakakolwiek refleksja może towarzyszyć dziecięcym wyliczankom…

  2. Torlin Says:

    Ja się tak za bardzo na tym nie znam, ale po prostu gdzieś powinno być napisane dokładnie, kto powołuje. Jak Prezydent, to niech sobie szuka nazwisk i powołuje, jak KRS, to ona wynajduje i powołuje. Jeżeli jedna strona wyszukuje, a druga powołuje, to to jest bez sensu, bo rozmywa się odpowiedzialność, i stawia jedną ze stron w głupiej sytuacji.

  3. Boguś W. Says:

    Jeżeli dobrze widzę, to RPO nie napisał ani słowa o tym, czy skarga konstytucyjna jest tu w ogóle dopuszczalna. To w sumie tłumaczy brak rozważań o środkach zaskarżenia😉

    Czy Gospodarz się orientuje, na jakim etapie jest postępowanie (tzn. czy skarga przeszła już wstępną kontrolę)?

  4. Quake Says:

    @foma: widzę, że Komisarz ciągle w klimatach Dnia Dziecka…😉

    @Torlin: ale właśnie tu tkwi problem: czy Prezydent tylko podpisuje się pod kandydaturami zgłoszonymi przez KRS czy też może podjąć samodzielną decyzję.

    @Boguś W.: w zalinkowanym przeze mnie piśmie procesowym RPO pisze m. in.:

    „Prowadzi to do wniosku, że norma zawarta w zaskarżonym przepisie może i powinna być zbadana pod katem jej zgodności z Konstytucją„.

    Należy to chyba rozumieć jako stwierdzenie o dopuszczalności skargi konstytucyjnej w tej sprawie.

    p.s. postępowanie jest na etapie art. 51 ust. 2 ustawy o TK🙂

  5. foma Says:

    Bo wszak ustawa o TK ma artykułów ledwie 93, więc skarga już połowę drogi ma za sobą, a ja tu straszę 20% zaawansowaniem…

  6. Boguś W. Says:

    @Quake

    Mam rozumieć, że skoro art. 49 jest wcześniej, to już się nim nikt nie przejmuje? ;]

  7. Eryka Says:

    To coś o kulturze osobistej.Na pytanie czy można zastosować tymczasowe aresztowanie wobec sprawcy kradzieży w dniu jego 17 urodzin wykładowca-prokurator odpowiedział nam,można czy nie można, na pewno nie wypada. Można czy nie można, na pewno wypadałoby przedstawić człowiekowi, który decydował trzy lata o ludzkim życiu uzasadnienie z jakiego powodu nie będzie mógł tego nadal robić.

  8. zeen Says:

    I Twoje zdrówko Quake’u🙂

  9. Quake Says:

    @foma: no fakt, sprawa jest dużo bardzie zaawansowana😉

    @Boguś W.: tak, dokładnie tak to proszę rozumieć😆

    @Eryka: no tak. Ale pamiętajmy, że nie wszyscy się przejmują czy wypada. Niektórzy po prostu robią😐

    @zeen: a dziękuję, dziękuję🙂 W końcu dzisiaj mamy święto😀

  10. Boguś W. Says:

    @Quake

    Gospodarz jak zwykle ma rację: http://www.trybunal.gov.pl/OTK/teksty/otkpdf/2008/Ts294r07.pdf

  11. Boguś W. Says:

    To znaczy – mam na myśli wypowiedź TK o „finalnym rozstrzygnięciu”.

  12. Quake Says:

    Dorzucam jeszcze stenogram z posiedzenia Komisji Ustawodawczej dotyczącego skargi o sygnaturze SK 37/08. Stanowisko Sejmu sprowadza się do zdania „propozycja Biura Analiz Sejmowych jest taka, żeby wnieść o umorzenie postępowania”.

  13. Boguś W. Says:

    Jest za to bardzo cenna informacja dla kogoś, kto nie zna warszawskich plotek z wokandy – WSA odrzucił skargę😉

  14. Torlin Says:

    Coś się rusza w moim temacie
    http://gospodarka.gazeta.pl/gospodarka/1,33181,6712410,Zapomniany_dlug_II_RP.html?utm_source=RSS&utm_medium=RSS&utm_campaign=4777659

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s


%d bloggers like this: