Archive for Październik 2009

Elektroniczny protokól

wtorek, 6 Październik 2009

Na stronach Ministerstwa Sprawiedliwości można zapoznać się z projektem nowelizacji procedury cywilnej (i tylko cywilnej) wprowadzającym tzw. elektroniczne protokoły (tekst projektu tutaj). W mojej ocenie jest to kolejny przykład projektu, który za wszelką cenę stara się znowelizować instytucję, która funkcjonuje całkiem dobrze. Po lekturze projektu nasuwają się m.in. następujące wątpliwości:

  1. Zgodnie z uzasadnieniem projektu „w pierwszym roku po wejściu w życie ustawy, to jest w roku 2010 wydatki wyniosą 80 mln zł, a w ciągu kolejnych dwu lat  170 mln zł”. Powstaje pytanie w jaki sposób wyliczono te kwoty i czy naprawdę pieniędzy tych nie można spożytkować inaczej?
  2. W uzasadnieniu projektu (w samym projekcie nie ma o tym słowa) stwierdza się, że „protokół elektroniczny (…) jest przechowywany na właściwym serwerze”. W związku z tym stwierdzeniem nie jest jasne czy Ministerstwo planuje utworzenie jednego centralnego serwera, na którym przechowywane będę wszystkie protokoły, czy też może każdy sąd posiadać będzie własny serwer. Nie są również jasne skutki prawne awarii takiego serwera.
  3. Nie jest dla mnie jasne jak ma wyglądać udostępnianie stronom kopii lub odpisów protokołu elektronicznego. Uzasadnienie projektu ogranicza się do stwierdzenia, że „uregulowania wymagają czynności udostępniania takiego zapisu. Dokonane to zostanie poprzez zmianę rozporządzenia – Regulamin urzędowania sądów powszechnych.” Póki co projektu nowelizacji rozporządzenia nie ma. W każdym razie – o ile dobrze rozumiem – elektroniczny protokół wymusi zamontowanie w sądach urządzeń umożliwiających odtwarzanie zapisu audio i wideo (nie można przecież wymagać aby strony posiadały takie urządzenia).
  4. Protokół elektroniczny – wbrew temu, co sądzą autorzy projektu – znacząco wydłuży pracę wszystkich osób, które zamierzają skorzystać z takiego protokołu (w szczególności sędziów i pełnomocników). Po pierwsze, nie przekonuje mnie argument, że „obecny poziom rozwoju techniki zapewnia już niezbędne urządzenia, dzięki którym znalezienie nagranego fragmentu wypowiedzi osoby słuchanej lub oglądanej podczas rozprawy/czynności protokołowanej niekoniecznie wymaga obejrzenia (przesłuchania) całości protokołu elektronicznego (a więc nagrania audio lub audiowideo). (…). Aktualnie każdy program do odtwarzania plików audio lub audiowideo umożliwia przesuwanie treści w obydwie strony, na ogół przy różnych prędkościach wybieranych przez użytkownika”. Po drugie, każdy kto pracował kiedykolwiek z aktami wie, że wielokrotnie zachodzi konieczność dosłownego zacytowania określonego fragmentu wypowiedzi (np. świadka). Obecnie sprowadza się to do przepisania konkretnego zdania z protokołu. W przypadku stosowania protokołu elektronicznego konieczne będzie wielokrotne odtwarzanie tej samej wypowiedzi w celu jej dokładnego zapisania.
  5. Wydłużeniu ulegnie również czas rozpoznawania środków zaskarżenia. Do tej pory wystarczające było zapoznanie się przez sąd drugiej instancji m.in. z protokołem zawierającym zapis wszystkich istotnych zdarzeń, które nastąpiły przed sądem pierwszej instancji. W myśl nowych przepisów konieczne będzie odsłuchanie całości protokołów zawierających dosłowny zapis całych rozpraw odbytych przed sądem pierwszej instancji. W efekcie czas zapoznania się z protokołami elektronicznymi będzie równy łącznemu czasowi wszystkich posiedzeń pierwszoinstancyjnych.

Oczywiście nie są to wszystkie wątpliwości związane z przygotowanym projektem. Dlatego mam nadzieję, że ten projekt pozostanie wyłącznie w sferze planów Ministerstwa.

Reklamy