Rozdzielność majątkowa na wniosek wierzyciela

Ten wpis w zasadzie powinien się nazywać „długie i nudne”😉 Obowiązki zawodowe zmusiły mnie do przeanalizowania nowelizacji kodeksu rodzinnego, która wprowadziła możliwość ustanawiania rozdzielności majątkowej na wniosek wierzyciela małżonka. Tak więc jeśli ktoś kiedyś będzie zainteresowany tym jak doszło do nowelizacji art. 52 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, to poniżej znajdzie skrótowe wyjaśnienie.

  1. Sejm V kadencji rozpatrywał łącznie dwa projekty ustaw, których celem było zapewnienie ze środków publicznych świadczeń dla osób, które nie są w stanie wyegzekwować należnych świadczeń alimentacyjnych od osób bezpośrednio zobowiązanych. Projektami tymi były: obywatelski projekt ustawy – Fundusz Alimentacyjny (druk sejmowy nr 176, wpłynął 22 grudnia 2005r) oraz poselski projekt ustawy o funduszu alimentacyjnym (druk sejmowy nr 1393, wpłynął 15 grudnia 2006r). Należy podkreślić, że w pierwotnych wersjach żaden z tych dwóch projektów nie przewidywał nowelizacji art. 52 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
  2. W toku prac na projektami, o których mowa w pkt. 1 propozycja wprowadzenia zmian w art. 52 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego po raz pierwszy pojawiła się w sprawozdaniu Podkomisji nadzwyczajnej do rozpatrzenia obywatelskiego projektu ustawy – Fundusz Alimentacyjny oraz poselskiego projektu ustawy o funduszu alimentacyjnym (sprawozdanie Podkomisji z 23.08.2007r). Opisywana propozycja zmiany art. 52 k.r. i o. została wówczas wprowadzona do art. 32 przygotowywanej nowelizacji.
  3. Cel wprowadzenia do opisywanego projektu art. 32 (tj. przepisu przewidującego nowelizację art. 52 k.r. i o.) wyjaśnia stenogram ze wspólnego posiedzenia Komisji Finansów Publicznych, Komisji Polityki Społecznej, Komisji Rodziny i Praw Kobiet oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej (biuletyn z 24.08.2007r). W toku opisywanego posiedzenia poseł Tomasz Latos stwierdził: „w trakcie wczorajszych prac podkomisji przyjęto jedną zmianę, dotyczącą art. 32. Jest to zmiana związana z pracami innej podkomisji komisji sejmowej nad k.r.o. W związku z przyjęciem pewnych nowych uregulowań zawarliśmy je w naszym projekcie, aby nie było rozbieżności między drukiem sejmowym nr 1393 (drukiem pierwotnym), a drukiem nr 1166, nad którym pracowała inna komisja. Jednocześnie jest to zgodne ze zgłoszonymi podczas wczorajszej dyskusji postulatami ewentualnej zmiany pewnych artykułów, dotyczących większej restrykcji.
  4. Druk sejmowy nr 1166 – z którego przejęto rozwiązanie ostatecznie zawarte w art. 32 ustawy z 07 września 2007r o pomocy osobom uprawnionym do alimentów – stanowił rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks rodzinny i opiekuńczy. W art. 1 pkt. 3 tego projektu przewidziano uprawnienie wierzyciela do żądania ustanowienia na drodze sądowej rozdzielności majątkowej – pod warunkiem, że wierzyciel uprawdopodobni, że zaspokojenie jego wierzytelności stwierdzonej tytułem wykonawczym wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków. Uzasadnienie do projektu ustawy zawartej w druku 1166, w odniesieniu do nowelizacji art. 52 k.r.i o., wskazuje m.in.: „przesłanki procesowej legitymacji wierzyciela [do żądania ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej – Quake] powinny być w płaszczyźnie materialnoprawnej sformułowane w taki sposób, żeby ograniczyć do minimum ryzyko nieusprawiedliwionej i nadmiernie dolegliwej ingerencji osób trzecich w małżeński ustrój majątkowy, ale zarazem tak, aby ułatwić wierzycielowi w miarę szybkie wszczęcie skutecznej egzekucji. Stosownie do powyższych założeń wierzyciel zainteresowany ustanowieniem rozdzielności majątkowej w małżeńskich stosunkach majątkowych dłużnika powinien móc tylko  uprawdopodobnić, nie zaś mieć obowiązek udowodnienia, że zaspokojenie jego wierzytelności z zobowiązania niewynikającego z czynności prawnej wymaga dokonania podziału majątku wspólnego małżonków. Uprawdopodobnienie nie wymaga zachowania szczegółowych przepisów o postępowaniu dowodowym (art. 243 K.p.c.). Uzależnienie ustanowienia rozdzielności majątkowej na żądanie wierzyciela od wykazania przez niego bezskuteczności egzekucji niepotrzebnie obciążałoby wierzyciela kosztami prowadzenia egzekucji i wydłużałoby czas osiągnięcia zaspokojenia wierzytelności. (…) Aby wykluczyć działanie wierzyciela wyłącznie w celu szykany, bez zamiaru prowadzenia w przyszłości egzekucji,  proponowane unormowanie uzależnia skuteczność żądania wierzyciela od stwierdzenia wierzytelności tytułem wykonawczym”.
  5. Do uchwalenia ustawy zawartej w druku sejmowym nr 1166 ostatecznie nie doszło. Ale – niejako bocznymi drzwiami – możliwość żądania ustanowienia rozdzielności majątkowej do kodeksu rodzinnego została wprowadzona.

Odpowiedzi: 11 to “Rozdzielność majątkowa na wniosek wierzyciela”

  1. Pjaj Says:

    Z praktyki mogę dodać, że ustanowienie rozdzielności majątkowej i tak zwykle na niewiele się zdaje, skoro wierzyciel nie jest uprawniony do żądania zniesienia współwłasności (możliwość zajęcia prawa współmałżonka do żądania podziału majątku wspólnego. W praktyce więc i tak nie da się przeprowadzić egzekucji ze składników tego majątku.

  2. Quake Says:

    @pjaj: „wierzyciel, którego dłużnikiem jest tylko jedno z małżonków (…) nie może żądać zaspokojenia wprost z przedmiotów majątkowych wchodzących w skład majątku, który był objęty wspólnością. Taki wierzyciel może żądać zaspokojenia wyłącznie z przedmiotów wchodzących w skład osobistego majątku dłużnika, z przedmiotów majątkowych nabytych przez niego po ustaniu wspólności i z przysługującego mu udziału w majątku, który był objęty wspólnością ustawową. Jednakże zaspokojenie wierzyciela z udziału dłużnika w majątku wspólnym wymaga uprzedniego zajęcia prawa dłużnika do żądania podziału majątku wspólnego (…) wystąpienia na tej podstawie o podział majątku wspólnego i jego przeprowadzenia, a następnie skierowania egzekucji do przedmiotów majątkowych, które w wyniku podziału przypadły dłużnikowi. Tak L. Stecki: Ustanie ustawowej wspólności…, s. 55, F. Zedler: Dochodzenie roszczeń…, s. 189 i J. St. Piątowski, w: System…, s. 487.” Cytuję za: Sychowicz Marek, Ciepła Helena, Kalus Stanisława, Czech Bronisław, Domińczyk Tadeusz, Piasecki Kazimierz (red.) Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz Warszawa 2006 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie III).

    p.s. jeśli dobrze wnioskuję z brzmienia adresu mailowego to studiowaliśmy w Poznaniu na jednym wydziale😎

  3. pak4 Says:

    Szczerze mówiąc, to dla mnie trochę nazbyt subtelne. To znaczy problem rozumiem, choćby dlatego, że pamiętam sprawę nieszczęsnego podatku Lecha Wałęsy, która w pewnym momencie rozbiła się (rozbiła się nie pierwszy, ani ostatni raz) o niemożność egzekucji, ze względu na wspólnotę majątkową. Ale dobrze to, czy źle, to chyba zależy trochę od tego, po czyjej stronie jest się bardziej — dłużnika, czy wierzyciela. (No i mamy jeszcze trzecią stronę, czyli praktykę😉 )

  4. Fioletowa Says:

    O Mój Boże
    Zawiłosci prawne przyprawiają o zawrót głowy
    Toż to najlepiej nie żenić się
    nie wychodzic za mąż
    NIe mieć wspólnoty ani rozdzielności
    nic nie mieć

    Najlepiej, żeby
    NIE BYŁO NICZEGO

    może ten Kononowicz nie był taki głupi ?

  5. Quake Says:

    @PAK: o, dokładnie – wszystko zależy od tego, którą stronę się reprezentuje🙂

    @Fioletowa: aleszszsz nie przesadzajmy, cośtamcośtam mogłoby jednak zostać😉

  6. Pjaj Says:

    @ quake

    Co do podziału majątku mam wątpliwości. Sam rozważałem teoretyczną możliwość zajęcia prawa do żądania podziału majątku, ale tu rodzi się kolejny problem, czy wierzyciel ma prawo dochodzić przed sądem realizacji zajętego prawa. Pytanie zresztą czy prawo to określić jako wierzytelność czy jako inne prawo majątkowe, gdyż będę miały zastosowanie różne przepisy. Nie wykluczam więc, że takie postępowanie mogłoby się udać, ale obawiam się, że niektóre sądy mogłoby to przerosnąć🙂

    Co do wydziału potwierdzam – jestem dumnym absolwentem UAM🙂
    (przy okazji pytanie – czy ta wiedza z internetu czy może studiowaliśmy w tym samym czasie?)

  7. Quake Says:

    @pjaj: właśnie jestem w trakcie przeprowadzania opisywanej operacji. Sam jestem ciekaw jak to się skończy🙂

    p.s. W tym samym czasie. I ani słowa więcej o tym🙂

  8. Pjaj Says:

    @ quake

    W takim razie trzymam kciuki za powodzenie całego przedsięwzięcia🙂
    Obecnie przepisy chronią majątek wspólny zdecydowanie zbyt mocno. O ile jeszcze można zrozumieć konieczność uzyskania zgody małżonka przy czynnościach prawnych – wierzyciel płaci później za swoje wcześniejsze zaniedbanie – o tyle brak możliwości zaspokojenia z majątku wspólnego roszczeń z innych tytułów niż czynność prawna (np. czyny niedozwolone) budzi moje spore wątpliwości.

  9. Quake Says:

    Zgadzam się. Przy deliktach widać wyraźnie, że przyjęte rozwiązanie jest po prostu błędne.

  10. Natalica Says:

    Czy można wiedzieć się potoczyło postępowanie o którym mowa powyżej ?

  11. Quake Says:

    @Natalica: Można. Doszło „tylko” do ustanowienia rozdzielności majątkowej. Dokonywanie podziału majątku i prowadzenie egzekucji okazało się niepotrzebne bo dłużnik i wierzyciel zawarli ugodę pozasądową, na mocy której doszło do spłaty zadłużenia. Jak widać czasami cuda się zdarzają😉

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s


%d bloggers like this: