Archive for the ‘obserwacja w zakładzie leczniczniczym’ Category

Obserwacja w zakładzie leczniczym

piątek, 17 Październik 2008

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 10 lipca 2007r orzekł, że art. 203 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r – Kodeks postępowania karnego w zakresie, w jakim nie stwarza wystarczających gwarancji procesowych zapewniających sądową weryfikację zgłoszonej przez biegłych konieczności połączenia badania psychiatrycznego oskarżonego z obserwacją w zakładzie leczniczym, jest niekonstytucyjny. W tym samym orzeczeniu TK uznał ponadto, iż art. 203 § 2 w związku z art. 203 § 3 k.p.k. w zakresie, w jakim nie wskazuje maksymalnego czasu trwania obserwacji psychiatrycznej w zakładzie leczniczym, jest również niezgodny z konstytucją. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie TK wskazał m.in., że zaskarżone przepisy, ograniczając korzystanie z konstytucyjnych wolności i praw, dokonują tego w sposób na tyle nieprecyzyjny, a zarazem arbitralny i szeroki, że naruszają samą istotę konstytucyjnie chronionej wolności. Nie określając kryteriów sądowej kontroli potrzeby kierowania na obserwację psychiatryczną, czynią z tej formy pozbawienia wolności normę nader łatwą do zastosowania. Ponadto Trybunał zaakcentował, że obecna regulacja umożliwia wydłużenie terminu faktycznego pozbawienia wolności bez prawomocnego wyroku sądowego na czas z góry nieokreślony przez ustawodawcę, lecz uzależniony od efektów pracy biegłych. Sąd, który ma być gwarantem realizacji konstytucyjnej wolności osobistej oskarżonego, de facto traci możliwość zweryfikowania, czy w konkretnym przypadku ograniczenie tej wolności następuje w niezbędnym zakresie, koniecznym w państwie demokratycznym ze względu na ochronę wartości wskazanych w art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Jednocześnie TK miał pełną świadomość, że ustawodawca powinien mieć czas na przygotowanie nowych rozwiązań prawnych. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazuje się zatem, że „zakwestionowane przepisy wymagają zastąpienia nowymi, odpowiadającymi w pełni standardom konstytucyjnym. Niezbędne w tym zakresie jest rozwiązanie kompleksowe, uwzględniające również wskazania Trybunału wynikające z niniejszego wyroku. (…)  Chcąc pozostawić ustawodawcy czas na przygotowanie niezbędnej nowelizacji, a jednocześnie pragnąc zapobiec powstaniu luki w prawie stanowiącej zagrożenie dla interesów osób, co do których obserwacja jest jedyną metodą pozwalającą na zbadanie stanu ich zdrowia psychicznego, Trybunał postanowił odroczyć utratę mocy obowiązującej zaskarżonych przepisów w części, w której zostały one uznane za niezgodne z Konstytucją. Przepisy te utracą moc obowiązującą z upływem 15 miesięcy od dnia opublikowania niniejszego wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyznaczony przez Trybunał termin odroczenia powinien być wystarczający dla wprowadzenia w życie regulacji karnoprocesowej przed jego upływem.” 

Wyrok Trybunału został opublikowany 18 lipca 2007r (Dz. U. 2007, Nr 128, poz. 903). Opisywane przepisy k.p.k. utracą zatem moc 19 października 2008r. Przygotowany przez Senat projekt zmian art. 203 k.p.k. wpłynął do Sejmu 25 lipca 2008r i do chwili obecnej nie dotarł jeszcze do II czytania (szczegóły tutaj). W związku z tym powstaje pytanie o legalność dalszego przetrzymywania oskarżonych w zakładach leczniczych po 19 października 2008r. Na marginesie warto zauważyć, że przygotowywana obecnie nowelizacja zawiera przepis przejściowych (art. 2), zgodnie z którym „z dniem wejścia w życie ustawy tracą moc postanowienia o poddaniu oskarżonego badaniu psychiatrycznemu połączonemu z obserwacją w zakładzie leczniczym albo o przedłużeniu takiego badania (…) w zakresie zarządzającym łączny okres obserwacji ponad 6 tygodni”.

Reklamy