Archive for the ‘podatki’ Category

Dochody z nieujawnionych źródeł

Niedziela, 5 Wrzesień 2010

Jest rzeczą powszechnie znaną, że podatnicy zagrożeni wydaniem decyzji ustalającej zryczałtowany podatek od dochodów z nieujawnionych źródeł często przypominają sobie, że największe dochody uzyskiwali z prostytucji. Dzieje się tak z dwóch powodów. Po pierwsze, ten zryczałtowany podatek wynosi 75% dochodu z nieujawnionego źródła. Po drugie, dochody uzyskiwane przez prostytutkę z nierządu nie podlegają w ogóle opodatkowaniu (art. 2 ustawy o PIT wskazuje, że ustawy tej nie stosuje się m.in. do „przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy”).

W związku z tym niekiedy dochodzi do sporów sądowych dotyczących zasadności zaliczenia (bądź nie) określonych przychodów do przychodów uzyskiwanych z prostytucji. Nieczęsto jednak widuje się takie stany faktyczne jak w uzasadnieniu wyroku WSA we Wrocławiu, z którego to uzasadnienia wynika, że organ drugiej instancji (tj. Dyrektor Izby Skarbowej):

„uznając, że skarżąca mogła dysponować w 2002r kwotą 145.000 GBP, (…) odniósł się następnie do jej oświadczenia o całkowitej wysokości dochodów w 2002 r. Jak stwierdził, z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało jednoznacznie, że skarżąca była prostytutką, świadczącą ekskluzywne usługi (nie wyłącznie). Biorąc pod uwagę fakt uprawdopodobnienia przez skarżącą otrzymania kwoty 145.000 GBP za świadczone usługi od jednej osoby, organ odwoławczy uznał również za prawdopodobne było uzyskanie przez nią dodatkowo kwoty 55.000 GBP, za świadczenie usług seksualnych w ramach agencji towarzyskich i „na własną rękę”. Z tych też powodów nie zakwestionował również wysokości oszczędności w kwocie 35.000 GBP, wykazanych przez skarżącą na dzień 31 grudnia 2001r.”

W rezultacie decyzja organu pierwszej instancji (ustalająca skarżącej zryczałtowany podatek dochodowy ze źródeł nieujawnionych w kwocie – uwaga – 1.231.445 zł) została uchylona w całości. W jej miejsce ustalono skarżącej zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości „jedynie” 106.061 zł. Spór sądowy dotyczący tego ostatniego rozstrzygnięcia trwa.

Reklamy

Milczące interpretacje – zdania odrębne

Niedziela, 24 Styczeń 2010

Wracam do tematu niedawnej uchwały NSA dotyczącej tzw. milczących interpretacji podatkowych (szczegóły tutaj). Na stronie NSA niedawno ukazało się uzasadnienie opisywanego orzeczenia (patrz tutaj). Na uwagę zasługują trzy rzeczy. Po pierwsze, zgłoszone zostały zdania odrębne – co biorąc pod uwagę wysoce kontrowersyjną tezę uchwały uznać trzeba za dobry objaw. Po drugie, zdań odrębnych jest tylko pięć, co moim zdaniem źle świadczy o przyjętym przez pozostałych sędziów sposobie wykładni przepisów (podjęta uchwała jest niekorzystna dla podatników). Po trzecie, zdania odrębne – mimo, że krótkie – wydają się być o wiele lepiej uzasadnione niż sama uchwała. Za szczególnie istotne uważam zdanie odrębne sędziego Zbigniewa Kmieciaka, którego fragmenty tutaj wklejam:

„Reguły wykładni gramatyczno-językowej prowadzą zatem do wniosku, że synonimem określenia „wydanie / niewydanie” interpretacji są słowa „doręczenie / niedoręczenie”. Dla wydania czegoś komuś (w tym przypadku – aktu urzędowej interpretacji przepisów prawa podatkowego, gwarantującego ochronę na zasadach przewidzianych ustawą) niezbędne jest bowiem przekazanie stosownej informacji (pisma) adresatowi. Opowiedzenie się za przeciwnym założeniem prowadziłoby do zupełnie absurdalnego wniosku, że w razie sporządzenia w przepisanej formie aktu interpretacji, a następnie zaniechania jego wyekspediowania (w ogóle lub przynajmniej przez pewien okres czasu), interpretacja zostałaby już wydana, wyznaczając tym samym – bez wiedzy adresata – jego sytuację prawną przez przyznanie odpowiedniej ochrony lub jej wyłączenie. Trudno nie zauważyć, iż działający w dobrej wierze (w zaufaniu) do „milczącej” interpretacji wnioskodawca może w ogóle nie być świadomy tego, że pozostająca w ukryciu tj. sporządzona i spoczywająca w urzędzie, pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego pozbawia go ochrony, co do istnienia której był przekonany inicjując jakieś przedsięwzięcie. Koncepcja, o której mowa, wręcz stwarza zachętę do nadużyć polegających na antydatowaniu interpretacji w celu wykazania dochowania terminu wskazanego w art. 14d Ordynacji podatkowej (…)

Jest to zdecydowany krok wstecz w stosunku do poglądu zaprezentowanego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2008r, I FPS 2/08 (…). Nie da się go uzasadnić zrozumiałymi, respektującymi ogólnie przyjęte zasady wykładni prawa, racjami merytorycznymi, jak również względami pozaprawnymi (celowościowymi), na które powołano się w piśmie Prokuratora Generalnego z dnia 10 grudnia 2009 r. (s. 7 – 8). Te ostatnie nie powinny być zresztą brane pod uwagę w toku rozstrzygania wątpliwości mogących się pojawiać na tle interpretacji przepisów mających z założenia zapewnić wnioskodawcom poczucie bezpieczeństwa prawnego i ochronę ich uzasadnionych oczekiwań.

Zaskakuje także (…) przytoczona we wspomnianym już piśmie Prokuratora Generalnego argumentacja dotycząca niebezpieczeństwa „marginalizacji istoty instytucji interpretacji przepisów prawa podatkowego jaką jest merytoryczne stanowisko organu podatkowego” (…) oraz „mobilizującej” funkcji tej instytucji (…). Nie bardzo bowiem wiadomo do czego miałaby się sprowadzać edukacyjna rola umocowanego do wydania interpretacji organu, skoro zaaprobowanie przez ten organ stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie wyrażane jest krótkim zwrotem: organ podziela stanowisko przedstawione we wniosku (…). Zasób przekazanych w ten sposób wiadomości pokrywa się dokładnie z tym, co wyraża „milcząca” interpretacja, która – w myśl art. 14o Ordynacji podatkowej in fine – może jedynie stwierdzać prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie.”

Decyzja polityczna

Niedziela, 13 Lipiec 2008

Osoby świadczące usługi prawnicze „od zawsze” były zwolnione z obowiązku stosowania kas rejestrujących (zwanych potocznie kasami fiskalnymi). Podstawę prawną tego zwolnienia stanowi § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2007r w sprawie kas rejestrujących w zw. z pkt. 17 załącznika do tego rozporządzenia. Zgodnie z § 3 rozporządzenia zwalnia się do dnia 30 czerwca 2008r z obowiązku ewidencjonowania podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług wymienionych w poz. 1-33 załącznika do rozporządzenia (tj. m. in. świadczących usługi prawnicze),

W dniu 22 kwietnia 2008 roku odbyło się w Ministerstwie Finansów spotkanie Wiceminister Finansów (Elżbieta Chojna – Duch) z przedstawicielami Naczelnej Rady Adwokackiej oraz Okręgowej Izby Radców Prawnych w Warszawie (sprawozdanie tutaj). Na spotkaniu tym Pani Wiceminister wyraziła pogląd, iż dalsze przedmiotowe zwolnienie adwokatów i radców prawnych z obowiązku rejestrowania przychodów uzyskiwanych za świadczoną przez nich pomoc prawną nie znajduje uzasadnienia i nie ma poparcia społecznego. Decyzja o wprowadzeniu tego obowiązku jest decyzją polityczną i Ministerstwo Finansów przystąpi do jej realizacji po otrzymaniu takiej dyrektywy. Kasy rejestrujące są jednym z wielu instrumentów służących uszczelnieniu systemu podatkowego i wyeliminowaniu szarej strefy. Pani Wiceminister podzieliła stanowisko korporacji, iż obowiązek ewidencjonowania przychodów za pomocą kas rejestrujących nie powinien być wprowadzany w ciągu roku podatkowego, zapewniała że wprowadzenie kas rejestrujących dla nowych podatników powinno być poprzedzone okresem przejściowym trwającym od trzech do sześciu miesięcy niezbędnym dla wdrożenia kas do eksploatacji. W konkluzji Pani Wiceminister zapewniła, ze stosowne rozporządzenie Ministra Finansów (dot. obowiązku i terminie prowadzenia ewidencji przychodów za pomocą kas rejestrujących) podjęte zostanie z odpowiednim wyprzedzeniem i nie należy się spodziewać aby termin ten rozpoczął się 01 lipca 2008 roku.

W dniu 27 czerwca 2007r (a więc tradycyjnie – nie wiadomo dlaczego – w ostatniej chwili) Minister Finansów wydał nowe rozporządzenie w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. 2008, Nr 113, poz. 720, tekst tutaj). W myśl § 2 pkt. 2 rozporządzenia zwolnienie osób świadczących usługi prawnicze z obowiązku stosowania kas rejestrujących zostało utrzymane do 31 października 2008r. Co będzie później oczywiście nie wiadomo ale moim skromnym zdaniem jest to ostatnie przedłużenie tego zwolnienia. A może nie?

Abolicja podatkowa vol. 2

Niedziela, 1 Czerwiec 2008

Swego czasu pisałem już o rządowym projekcie ustawy dotyczącym tzw. abolicji podatkowej dla podatników osiągających przychody poza granicami Polski (szczegóły tutaj). Obecnie okazuje się, że w Sejmie znajdują się dwa projekty mające na celu poprawienie sytuacji podatkowej osób osiągających przychody poza Polską. Oprócz opisywanego już projektu rządowego (tekst projektu tutaj) do laski marszałkowskiej skierowano również projekt poselski, przygotowany przez PO (jego tekst tutaj).

Jak się wydaje, różnica pomiędzy oboma projektami sprowadza się do zakresu regulacji: projekt rządowy zmierza do uchylenia niekorzystnych skutków prawnych, jakie powstały dla podatników wskutek osiągania dochodów poza krajem w latach 2002 – 2007, działa zatem „wstecz”. Natomiast projekt poselski dąży do uregulowania „na przyszłość” negatywnych skutków stosowania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Projekt poselski ogranicza się do jednego zagadnienia, tj. rozszerza możliwości zaniechania przez Ministra Finansów poboru podatków. W myśl obowiązującego obecnie stanu prawnego Minister Finansów może, w drodze rozporządzenia, w wypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników zaniechać w całości lub części poboru podatków, określając rodzaj podatku, okres, w którym następuje zaniechanie i grupy podatników, których dotyczy zaniechanie. Nowelizacja zmierza do wprowadzenia rozwiązania, zgodnie z którym Minister będzie mógł zaniechać poboru podatku także w przypadku, gdy na podatniku ciąży obowiązek zapłaty podatku w Polsce, mimo zastosowania metody uniknięcia podwójnego opodatkowania wynikającej ze stosownej umowy międzynarodowej.

Co godne odnotowania, opisywany projekt stanowi powtórzenie projektu jaki PO zgłosiła już w poprzedniej kadencji Sejmu (tamten projekt dostępny jest tutaj). I w dalszym ciągu słabe strony tego projektu są dostrzegalne. Po pierwsze, propozycja zawarta w projekcie poselskim zmierza do doprecyzowania istniejącej przesłanki zaniechania poboru podatku, tj. przesłanki „interesu publicznego lub ważnego interesu podatników”. Sytuacja opisana w propozycji nowego przepisu art. 22 § 1b Ordynacji podatkowej stanowi jednak tylko jedną z wielu sytuacji, w których Minister Finansów może rozważać zaniechanie poboru podatku. Można zatem stwierdzić, że zaniechanie poboru podatku, w sytuacji opisywanej w propozycji nowego art. 22 § 1b Ordynacji podatkowej może równie dobrze nastąpić na podstawie obecnie obowiązującego przepisu art. 22 § 1 pkt. 1 ustawy – Ordynacja podatkowa. Wystarczyłoby aby Minister Finansów uznał, że za zaniechaniem poboru podatku od osób osiągających dochody za granicą przemawia „ważny interes podatników”. I żadna nowelizacja nie jest do tego potrzebna. Po drugie, projektowane zaniechanie poboru podatku może dotyczyć również osób prowadzących działalność gospodarczą i z tego tytułu osiągających przychody poza Polską. A zaniechanie poboru podatku dla tej kategorii podatników stanowi już przyznanie pomocy publicznej, co wymaga stworzenia stosownego programu pomocowego, którego wdrożenie wymaga notyfikacji Komisji Europejskiej. I wreszcie trzecia sprawa: metody unikania podwójnego opodatkowania zastosowane w poszczególnych umowach międzynarodowych są rezultatem porozumienia między dwoma państwami (stronami umowy). Zaniechanie, w drodze rozporządzenia, poboru podatku w stosunku do tych podatników, którzy pomimo zastosowania metody unikania podwójnego opodatkowania są zobowiązani do zapłacenia podatku w Polsce, byłoby de facto jednostronną ingerencją w postanowienia umów o unikaniu podwójnego opodatkowania. Wydaje się, że likwidowanie niekorzystnych skutków wynikających z zastosowania umów o unikaniu podwójnego opodatkowania powinno następować poprzez zmianę tych umów – a nie poprzez wprowadzanie zmian w prawie krajowym.