Archive for the ‘tajność głosowania’ Category

Jawność głosowania – wyrok TK

środa, 16 Kwiecień 2008

Z kronikarskiego obowiązku odnotowuję, iż wyrokiem z 16 kwietnia 2008r Trybunał Konstytucyjny orzekł między innymi, że art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001r o Krajowej Radzie Sądownictwa w części obejmującej zwrot „w głosowaniu jawnym”, jest niezgodny z art. 2 i art. 186 ust. 1 Konstytucji. O sprawie pisałem już tutaj i jestem zadowolony, że doszło do wyeliminowania tego przepisu z ustawy o KRS.

Z omówienia wyroku na stronie internetowej TK wynika, że zdaniem Trybunału pominięcie zwrotu „na żądanie członka Rady głosowanie jest tajne” uszczupliło uprawnienia Rady co do wyboru formy głosowania. Została też naruszona zasada proporcjonalności. Osłabić to mogło w sposób realny Krajową Radę i jej członków przy wykonywaniu ich konstytucyjnych zadań, co naruszało konstytucję. Wyeliminowanie z treści przepisu słów „w głosowaniu jawnym” powoduje odzyskanie przez Radę uprawnienia do samodecydowania o formie głosowań na podstawie jej samodzielnych uchwał: w głosowaniu jawnym albo głosowaniu tajnym na wniosek Przewodniczącego lub na żądanie członka Rady.

Reklamy

Jawność głosowania

poniedziałek, 17 Marzec 2008

Wkrótce Trybunał Konstytucyjny rozpozna wniosek złożony przez Krajową Radę Sądownictwa dotyczący niektórych zapisów ustawy z 16 marca 2007 roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. 2007, Nr 73, poz. 484). W szczególności wniosek ten obejmuje zbadanie konstytucyjności art. 12 ust. 4 ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, który wskutek nowelizacji uzyskał następujące brzmienie: Rada podejmuje uchwały bezwzględną większością głosów, w głosowaniu jawnym.” 

W uzasadnieniu projektu opisywanej nowelizacji wskazano, że „zachodzi też potrzeba wyłączenia możliwości tajnego głosowania przez członków KRS w celu wzmocnienia obiektywizmu decyzji podejmowanych przez poszczególnych, głosujących członków Rady. Zasada jawności głosowań w sprawach personalnych jest gwarancją przejrzystości działania w zakresie rozstrzygania o konkurencyjnych kandydaturach. Jest ona niezbędna jako uzupełnienie uzasadniania takich decyzji. Wyłączenie jawności głosowania nie pozwala na ustalenie motywów podjętej kolegialnie decyzji”.

Z takim uzasadnieniem doprawdy trudno się zgodzić z dwóch zasadniczych powodów. Po pierwsze, nie jest jasne w jaki sposób jawność głosowania miałaby wpłynąć na „wzmocnienie obiektywizmu decyzji”. Można wręcz powiedzieć, że jest dokładnie odwrotnie: to właśnie tajność głosowania wpływa na wzmocnienie obiektywizmu głosowania gdyż tylko wówczas wyeliminowana jest możliwość wywierania wpływu na głosującego. Z tego właśnie powodu np. wybory do parlamentu odbywają się w głosowaniu tajnym (art. 96 i 97 Konstytucji). Również w orzecznictwie podkreśla się gwarancyjne znaczenie zasady tajności głosowania (por. zwłaszcza postanowienie TK z 06 grudnia 2004r, Tw 42/2004 w sprawie rozporządzenia dot. trybu przeprowadzania konkursu na dyrektora szkoły). Szczególnie dobitny jest w tym zakresie wyrok Sądu Najwyższego z 26 maja 1999r (III CKN 261/98), w którym słusznie wskazano, że głosowanie jawne, zwłaszcza w sprawach osobowych, nie zapewnia głosującym komfortu pełnej swobody i nieskrępowania przy podejmowaniu decyzji wyborczej”. Po drugie, nie przekonuje również argument mówiący, że jedynie głosowanie jawne pozwala na ustalenie motywów podjętej kolegialnie decyzji. Dzieje się tak ponieważ art. 13 ustawy wskazuje, że w sprawach indywidualnych, w których przysługuje odwołanie, uchwały Rady wymagają uzasadnienia i doręczenia zainteresowanemu. Uzasadnienia i doręczenia zainteresowanemu wymagają także uchwały dotyczące kandydatury, która nie uzyskała oceny uzasadniającej objęcie wnioskiem do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W tym stanie rzeczy naprawdę trudno twierdzić, że poznanie motywów podjętej przez Radę decyzji jest niemożliwe. Niezależnie od tego zauważyć należy, że w sprawach życiowo najistotniejszych (tj.  w sprawie uchwał Rady w przedmiocie nieprzedstawiania Prezydentowi danego kandydata na stanowisko sędziego) zainteresowanemu i tak nie służy droga odwoławcza.  

Problem polega jednak na tym, że w granicach uprawnień Trybunału Konstytucyjnego nie leży ocena aktu prawnego z punktu widzenia jego racjonalności lub celowości (tak np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 marca 2007r, K. 40/2004). Z treści wniosku skierowanego do TK wynika zaś, że w ocenie Rady art. 12 ust. 4 ustawy jest niezgodny z art. 2 i art. 186 Konstytucji. Naprawdę trudno prorokować czy zarzuty te okażą się wystarczające dla uznania przepisu za niekonstytucyjny. Wszystko powinno się wyjaśnić już 02 kwietnia.