Archive for the ‘zawieszenie postępowania’ Category

WSA: zawieszenie postępowania

piątek, 13 Czerwiec 2008

Z informacji zawartych w prasie wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowania w sprawach skarg dziewięciu osób, których prezydent nie powołał na stanowisko sędziowskie (szczegóły tutaj). WSA czeka zatem na rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny skarg konstytucyjnych złożonych przez „niepowołanych”. Jest to oczywiście rozwiązanie bardzo wygodne dla sądu (dużo mniej dla samych zainteresowanych); można się więc było spodziewać, że dojdzie do zawieszenia postępowania. Co istotne, zawieszenie nastąpiło do czasu rozpoznania skarg konstytucyjnych, a nie wniosku I Prezesa Sądu Najwyższego dotyczącego rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego. Należy mieć jednocześnie świadomość, że nie ma stuprocentowej pewności czy w ogóle dojdzie do merytorycznego rozpoznania tych skarg konstytucyjnych (jak i wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego). I kiedy ewentualnie Trybunał wyda orzeczenia w tej sprawie. Może się więc okazać, że stan zawieszenia postępowania będzie trwał wiele miesięcy.

W istocie rzeczy zawieszenie postępowania jest zawsze związane z wzięciem pod uwagę dwóch wartości: ekonomiki (szybkości) postępowania oraz jednolitości orzecznictwa. Strona nie może (ściślej: nie powinna) zbyt długo czekać na wydanie rozstrzygnięcia. Z drugiej jednak strony nie jest pożądana sytuacja, w której na gruncie tego samego stanu faktycznego zapadają odmienne rozstrzygnięcia różnych organów. Na gruncie obowiązujących przepisów sąd administracyjny może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym (art. 125 § 1 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Regulacja powyższa dotyczy tzw. kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia przez inny organ będzie miało wpływ na wynik toczącego się postępowania. W orzecznictwie słusznie wskazuje się, iż rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jednocześnie zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej (postanowienie NSA z 28 marca 2006r, I FZ 99/06).

W całej sprawie istotne są dwie kwestie. Po pierwsze, zawieszenie przez WSA postępowań pokazuje jednoznacznie, że decydujący głos przy rozstrzyganiu sprawy niepowołanych sędziów będzie należał wyłącznie do TK. Dalsze losy zawieszonych postępowań będą ściśle zależeć od sposobu rozstrzygnięcia skarg konstytucyjnych przez Trybunał. Po drugie, i jeszcze istotniejsze, opisywane zawieszenie postępowań może świadczyć o zmianie dotychczasowego stanowiska WSA. Helsińska Fundacja Praw Człowieka podaje bowiem (szczegóły tutaj), że WSA w Warszawie w styczniu 2008 r. odrzucił skargi części niedoszłych sędziów na stanowisko Prezydenta RP w zakresie ich nominacji (wynikające jedynie z pisma Prezydenta RP do Krajowej Rady Sądownictwa). WSA uznał wówczas, że przedmiot sprawy nie należy do jego właściwości, gdyż sprawa nie ma charakteru sprawy sądowoadministracyjnej, ponieważ Prezydent RP, powołując sędziów, nie działa jako organ administracji publicznej. Przykładowe postanowienie o odrzuceniu skargi niepowołanego sędziego dostępne jest tutaj (postanowienie jest nieprawomocne więc zapewne zostało zaskarżone do NSA). W uzasadnieniu tego styczniowego postanowienia wskazano m.in., że

„Sąd prezentuje pogląd, że powołanie na urząd sędziego ma charakter nominacyjny i jest swoistym aktem inwestytury, co w tym przypadku oznacza nadanie władzy sądowniczej przez Głowę Państwa osobie, którą Krajowa Rada Sądownictwa uznała za godną powierzenia i objęcia urzędu sędziowskiego. Innymi słowy, Głowa Państwa w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, a dokładnie w imieniu jednej z jej władz władzy sądowniczej, przekazuje, w drodze aktu urzędowego, tytuł do jej sprawowania osobie wskazanej przez KRS. Akt ten nie jest jednak indywidualnym aktem stosowania prawa (nie jest aktem z zakresu administracji publicznej). (…)

Konkludując, należy stwierdzić, że w drodze aktu nominacji (aktu inwestytury) Prezydent, jako Głowa Państwa (organ władzy publicznej), a nie jako organ administracji publicznej, w sposób urzędowy (oficjalny) nadaje i powierza sprawowanie władzy sądowniczej reprezentantowi (reprezentantom) wskazanemu przez Krajową Radę Sądownictwa.

Negując twierdzenie, że Prezydent, powołując sędziów, działa jako organ administracji publicznej, nie można w rezultacie uznać, że powołanie, o którym stanowią art. 179 Konstytucji RP oraz art. 55 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, przyjmuje postać jednej z prawnych form działania organu administracji publicznej, podlegającej kontroli Sądu (brak kognicji). W takiej sytuacji skarga w przedmiocie niepowołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu.”

Obecne postanowienia o zawieszeniu postępowania mogą świadczyć o tym, że WSA uznał jednak swoją właściwość do rozpatrzenia skarg niepowołanych sędziów (w innym wypadku zawieszenie postępowania byłoby całkowicie nieracjonalne).

Reklamy